|
L'Ido,
futura komuna helplinguo dil Europana Uniono? Franca
Versiono
L'
Europana Uniono kompozesas hodie de 27 Stati e havas 23 oficala nacionala
lingui ma 50 lingui parolesas fakte. Ca kulturala richeso riskas
divenar handikapo
por olua ekonomikala developado se l' E.U ne dotizesus rapide da komuna
helplinguo. Lore esas la
principo dil linguistikala egaleso kom fondintala
pilastro dil E.U qua riskas desaparar se angla od omna altra nacionala linguo
selektesus por ca rolo.
La selekto
dil internaciona linguo Ido kontree
posibligus
plufortigar l'E.U pro olua kulturala neutreso e olua granda lernadala
facileso pro ke ol esas sen neregulozajo
ed idiotismo. Ma principue esante la matrala linguo di nulu, Ido equaligas
olua omna parolanti.
L'Ido esas konstruktita linguo difuzata depos 1908 pos la refuzo di Eperantisti
aceptar la propozaji di plubonigo e simpligo dil 'Esperanto facita dal Delegaciono
por l'adopto di Internaciona Helplinguo qua kunsidesis en Paris dum
oktobro
1907
pose recevir l'apogo di plu kam 1200 membri di Akademii, Fakultati, Universitati
e
di plu kam 300 internaciona
Asociuri .
Precipua diferi inter Ido ed Esperanto :
- L'Ido uzas la latina alfabeto nesupersignizata kontree ad Esperanto qua uzas
la supersignizata literi specigiva sequanta :
 .
- L'Ido ne akordas l'adjektivi kun nek la pluralo nek l'akusativo kontree al
Esperanto.
- L'Ido ne uzas l'akuzativo sistemale quale l'Esperanto ma unike kande l'ordino
subjekto-verbo-komplemento
ne respektesas.
- Nova afixi kom des-, -iv, -oz, -al adjuntesis por faciligar la derivadi.
Supresante la ne-utila komplikuri dil Esperanto, l'internaciona helplinguo Ido
divenesas tale multa plu facila e lernesas vere dekfoye plu rapide kam naturala
linguo. Olua pronunco similesas poke ad olta dil Italiana. Nula bezono de docedo,
simpla dicionario e gramatiko suficas por praktikar ca internaciona helplinguo.
La majoritato di radiki uzata en Ido venas de sis granda lingui indo-europana
sequanta :
- germanala grupo (Angla, Germana)
- latina grupo( Franca, Hispana, Italiana)
- slava grupo (Rusa).
La gramatiko esas maxim
simpla posible, sen idiotismo nek ecepto.
L'uzado di prefixi e di sufixi permisas plularjigar multe la bazala vortaro ed
exprimar la totala richeso e la nuanci di naturala linguo uzante multa min vorti
: exemple kun la sufixi -ul ed -in indikante
respektive la maskulalo e la feminalo, on povas formacar de kaval.o la
vorti kaval.in.o e kaval.ul.o, e.c. ...
Segun Europana sondo 2005 nur 56%
di
Europani
parolis adminime un exterlandana linguo, 38% por Angla (89 % en Suedia,
87% en Nederlando, 88 % en Malta), 14% por Franca (23% en Unita
Rejio, 20% en Irlando), 14% por Germana (28% en Republiko Tcheka, 25% en Hungria),
6% por Hispana, 3% por Italiana ed 1% por Polona ma 6% por Rusa.
Ca linguala problemo povus esar rapide solvata dal Ido quale komuna
helplinguo dil Europana Uniono !
Vu povas reaktar opinionante en la forumo.
|
